Het verschil in de Asr-berekening per wetschool
Voor het vaststellen van de Asr-tijd zijn er twee algemeen erkende benaderingen in de fiqh. De meeste Maliki-, Shafi’i- en Hanbali-geleerden tellen Asr in zodra de schaduw van een voorwerp even lang is als het voorwerp zelf (plus de «oorspronkelijke» middagschaduw). De Hanafi-wetschool hanteert een langere schaduw: tweemaal de lengte van het voorwerp. Omdat de zon in Assen, met een breedtegraad van 52,99° N, relatief laag aan de hemel staat, kan het verschil tussen beide berekeningen oplopen tot 50–60 minuten in de zomer en circa 30 minuten in de winter. Wie in gezamenlijk gebed wil bidden, volgt meestal het lokale moskeebeheer; individueel kun je kiezen voor de methode van je eigen wetschool, zolang je beseft dat beide tijden binnen de geaccepteerde marge vallen.
Kleine afwijkingen tussen lokale moskee en online schema
Veel moskeeën in Noord-Nederland gebruiken de tabellen van de Turkse Diyanet of maken een eigen schema met behulp van de Muslim World League (MWL). Online platforms kunnen echter net zo goed de hoekwaarden van 18° of 15° voor astronomische schemering (de hoek tussen de zon en de horizon) toepassen, terwijl Diyanet bijvoorbeeld 18° voor Fajr en 17° voor Isha hanteert. Een verschil van slechts één graad kan rond zonsopkomst en zonsondergang al snel 3 à 4 minuten schelen. Tel daar correcties voor zomertijd of wintertijd bij op en je begrijpt waarom het schema van de moskee in de buurt soms vijf minuten afwijkt.
Verder speelt de nauwkeurigheid van de geografische coördinaten een rol. Een tabel die is berekend voor het centrum van Assen kan enkele minuten verschillen van een schema dat de locatie van jouw wijk als referentie neemt. Dit is geen fout, maar een direct gevolg van de kromming van de aarde en de positie van de zon.
Fajr, astronomische schemering en de bijzondere noordelijke zomernacht
Fajr begint wanneer de eerste horizontale lichtstreep (Subh Sadiq) aan de oostelijke hemel verschijnt. In rekentermen is dat het moment waarop het midden van de zon 12° tot 18° onder de horizon staat, afhankelijk van de gekozen methode. Het gebed moet eindigen vlak vóór , want dan komt de zon zichtbaar boven de horizon. Omdat Assen boven de 48° noorderbreedte ligt, verdwijnen de schemerstralen tussen eind mei en half juli niet volledig. Deze zogeheten «witte nachten» maken het lastig om de klassieke 18°-verduistering te meten; sommige geleerden adviseren dan de Nisf al-Lail-methode (Isha op het midden van de nacht) of een vaste 90 minuten na Maghrib.
In de winter keert het probleem zich om: dagen zijn zeer kort, soms minder dan acht uur. Dhuhr, Asr en Maghrib volgen elkaar dan snel op. Werkenden en studenten doen er goed aan hun dag vooruit te plannen, zeker wanneer ze afhankelijk zijn van het openbaar vervoer om op tijd in de moskee te komen.
Moskeeën en islamitische centra in Assen
| Naam | Adres | Contact |
|---|---|---|
| Ulu Camii Assen | Oude Molenstraat 3, 9401 ED Assen | — |