Hoe de tijd tussen Maghrib en Isha in de winter steeds korter wordt
Wanneer de zon in Hilversum ondergaat, begint Maghrib onmiddellijk. In de maanden november tot en met januari bevindt de zon zich al snel ver onder de horizon, waardoor de astronomische schemering kort duurt. Het gevolg is dat de berekende Isha-tijd soms al 70–80 minuten na Maghrib kan vallen. Dit betekent dat er in de winter minder dan anderhalf uur beschikbaar is om het avondmaal te nuttigen, naar huis te reizen en zich voor te bereiden op de volgende verplichte gebedstijd. Werkenden en studenten doen er goed aan dit korte venster vooruit te plannen, vooral als zij ook aan gezamenlijk gebed (jamaat) willen deelnemen.
Voor onze breedtegraad (52,22° N) zijn de dagen in december ongeveer acht uur lang. Daardoor liggen Dhuhr, Asr en Maghrib dicht op elkaar. In sommige jaren bedraagt de afstand tussen Dhuhr en Maghrib minder dan vier uur. Deze compacte dagindeling vraagt om bewust timemanagement, maar biedt ook de gelegenheid om alle gebeden zonder lange onderbrekingen na elkaar te verrichten.
Wat de overgang van Zomertijd naar Wintertijd betekent voor de gebedstijden
Nederland schakelt twee keer per jaar tussen Zomertijd (UTC+2) en Wintertijd (UTC+1). Dit uur verschil verschuift alle gebedstijden administratief, maar niet astronomisch. De zon komt immers niet écht een uur later op; de klok wordt verzet. Op de zondag dat de wintertijd ingaat, worden Fajr en alle overige tijden op tabellen daarom direct één uur vroeger weergegeven. Veel gebruikers merken dit vooral bij Fajr; wie een vaste wekker gebruikt, dient de alarmtijd aan te passen.
Tijdens zomertijd vallen Asr en Maghrib later op de avond, wat vooral in juni en juli merkbaar is: Maghrib kan dan na 22:00 uur plaatsvinden. In diezelfde periode loopt het tijdsverschil tussen methodes zoals Muslim World League (18°) en Diyanet (15°) op tot vijf minuten, omdat ieder rekenmodel een eigen hoek voor de zon onder de horizon hanteert. Deze variatie is volledig binnen de ruimte die de sharia laat voor berekeningsmethoden.
Breedtegraad, witte nachten en de berekening van Isha in de zomer
Hilversum ligt op een breedtegraad waar tussen eind mei en half juli de nachtelijke duisternis niet volledig intreedt. De zon zakt dan minder dan 12° onder de horizon, waardoor de rode gloed van de schemering blijft hangen. Men noemt dit fenomeen de “witte nachten”. Traditioneel is Isha gekoppeld aan het verdwijnen van deze schemering. Als dat moment niet optreedt, gebruiken islamitische geleerden verschillende oplossingen:
- Aqrab al-Ayyam: men neemt de laatste dag vóór het schemerprobleem waarin Isha wél bereikt werd en past dat tijdsverschil toe.
- Nisf al-Lail: Isha wordt gezet op de helft van de nacht, gerekend tussen Maghrib en .
- Vaste minutenregel: sommige Europese raden, waaronder de EMB in België, rekenen Isha op 90 minuten na Maghrib bij hoge breedtegraden.
Welke keuze men volgt, is meestal afhankelijk van de lokale moskee of de nationale raad. Voor Hilversum publiceren veel Marokkaanse moskeeën tabellen volgens de MWL-methode, terwijl de Turkse gemeenschap het Diyanet-schema gebruikt. Het verschil blijft beperkt en beïnvloedt de geldigheid van het gebed niet.
Moskeeën en islamitische centra in Hilversum
| Naam | Adres | Contact |
|---|---|---|
| El-Fath Moskee | Minckelersstraat 79, 1223 LB Hilversum | 035-683 1014 |
| Stichting Arrahma | Langestraat 6, 1211 HC Hilversum | — |